Αντιλήψεις περί της θανατικής ποινής

     Στις μέρες μας η ύπαρξη της θανατικής ποινής αποτελεί ένα αρκετά αμφιλεγόμενο θέμα. Πολλές είναι οι απόψεις που υποστηρίζουν πως αυτός ο τρόπος απονομής της δικαιοσύνης είναι απάνθρωπος και οφείλει να καταργηθεί. Υπάρχουν ωστόσο και άνθρωποι που τον θεωρούν σωστό και αναγκαίο.

    Σύμφωνα με την πρώτη κατηγορία απόψεων η επιβολή της θανατικής ποινής δεν αποτελεί πράξη δικαιοσύνης αλλά μια μορφή εκδίκησης. Συνεπώς, οι κοινωνίες που χαρακτηρίζονται ως δημοκρατικές και ορίζονται από αρχές όπως η ισότητα και το αναφαίρετο δικαίωμα της ζωής όλων των πολιτών της είναι αδιανόητο να μην αντιλαμβάνονται την ανάγκη της κατάργησής της. Εκτός όμως από την επιβλαβή εικόνα ενός δικτατορικού καθεστώτος που προβάλει με την χρήση της θανατικής ποινής, η κοινωνία βλάπτει τον ψυχισμό των πολιτών της, καθώς τους εξοικειώνει με την απώλεια της ανθρώπινης ζωής τελώντας με αυτόν τον τρόπο την αποκτήνωσή τους. Ένα ακόμη μειονέκτημα της συγκεκριμένης ποινής αποτελεί η αδυναμία αναίρεσής της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι περιπτώσεις πολλών ανθρώπων οι οποίοι καταδικάστηκαν σε θάνατο και μετά την εκτέλεσή τους αποδείχτηκε η αθωότητά τους. Το πιο βασικό επιχείρημα όμως κατά της θανατικής εκτέλεσης είναι η ίδια η φύση του ανθρώπου, η οποία ορίζει πως ο καθένας από εμάς σφάλει αλλά ωστόσο έχει τη δυνατότητα να μετανιώσει γι' αυτή την πράξη. Η φυλάκιση είναι μία από τις ποινές που δίνουν αυτήν την ευκαιρία και αν δεν θεωρείται τόσο αποτελεσματική όσο η θανατική ποινή ίσως θα έπρεπε να διαμορφωθεί κατάλληλα έτσι ώστε να δημιουργήσει το ίδιο αίσθημα ασφάλειας στους πολίτες που προκαλεί η δεύτερη σε ορισμένους, χωρίς όμως αυτό να συνεπάγεται με την απώλεια της ανθρώπινης ζωής. 

     Από την άλλη πλευρά, το πρώτο και πιο ισχυρό ίσως επιχείρημα υπέρ της θανατικής ποινής, σύμφωνα με την δεύτερη κατηγορία απόψεων γι' αυτό το θέμα, είναι η ισάξια ανταπόδοση. Εάν κάποιος αφαιρέσει άδικα την ζωή κάποιου ή την επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό χωρίς λόγο τότε θεωρητικά η κοινωνία τείνει να τον τιμωρήσει με τον ίδιο τρόπο. Πρόκειται για το γνωστό σε όλους, "οφθαλμός αντί οφθαλμού". Ένα ακόμα πλεονέκτημα της συγκεκριμένης ποινής σχετίζεται με τη δικαίωση της οικογένειας του θύματος. Η οικογένεια ζητάει την τιμωρία του εγκληματία, άρα με την επιβολή της θανατικής ποινής, το κράτος αποτρέπει τους πολίτες από το να γίνουν και οι ίδιοι δολοφόνοι σε απάντηση μιας δολοφονίας που έπληξε άμεσα τους ίδιους. Επιπλέον, ένας ακόμα ισχυρισμός υπέρ της θανατικής εκτέλεσης είναι  πως η ισόβια κάθειρξη δεν εγγυάται ότι ο εγκληματίας δεν θα σκοτώσει ξανά. Οι πιθανότητες ο θύτης να αποδράσει ή να τελέσει το ίδιο ή κάποιο παρόμοιο έγκλημα μέσα στην φυλακή είναι πολλές. Η πολιτεία δεν μπορεί να αποτρέψει μια ενδεχόμενη δολοφονία ακόμα και μέσα στα φυσικά όρια της φυλακής άρα η θανατική ποινή αποτελεί μια από της ασφαλέστερες μεθόδους τιμωρίας του κατηγορούμενου.

     Ο κάθε πολίτης μπορεί μόνος του να σταθμίσει τα παραπάνω αλλά και πρόσθετα επιχειρήματα και να πάρει θέση στο θέμα της θανατικής ποινής. Όμως θα έπρεπε να σκεφτεί και το εξής: Κάποτε ήταν κώνειο, μετά αποκεφαλισμός στη συνέχεια καύση στην πυρά, απαγχονισμός, θάλαμος αερίων, τουφεκισμός, ηλεκτρική καρέκλα… 2500 χρόνια η ανθρωπότητα επινοεί τρόπους για να καταδικάζει ανθρώπους σε θάνατο. Κατάφερε τελικά να καταπολεμήσει το έγκλημα;

Άννα Τιάγκου Α2

Ιωάννα Χατζάκη Α2